دوفصلنامه علمی مطالعات و پژوهش های سندشناسی

دوفصلنامه علمی مطالعات و پژوهش های سندشناسی

بررسی خودکشی زنان تهران درسه دوره تاریخی قا جاریه (از عهد ناصری تا پایان قاجاریه)، رضاشاه پهلوی و محمدرضاشاه پهلوی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
گروه تاریخ. دانشکده ادبیات و علوم انسانی. دانشگاه الزهرا. تهران. ایران
چکیده
خودکشی پدیده ای است که از قدیم الایام در میان جوامع مختلف وجود داشته است در بین برخی اقوام به عنوان سنتی دینی امری پسندیده و شایع بوده است مانند (فرقه بودایی‌ها) و در میان جوامع دینی مسیحی و مسلمان امری نکوهیده بوده و گناه کبیره محسوب می‌شده است. نظریه «دورکیم» در زمینه خودکشی از برجسته‌ترین نظریه‌های جامعه شناختی در مورد آن است. وی این پدیده را امری اجتماعی می‌داند وابسته به شرایط هر جامعه ای نوعی از خودکشی را توضیح و تبیین نموده است.پرسش اصلی این است که این پدیده در سه دوره تاریخی چه روندی از منظر کمی و کیفی داشته است؟ هدف شناخت تغییرات این پدیده بوده و اهمیت آن در پیشگیری و کنترل آن در جامعه بر اساس بررسی تاریخی روند این پدیده می-باشد.دسترسی به منابع جامع و شفاف در مورد این آسیب در سه دوره تاریخی ایران با توجه به هنجارهای سنتی و عرفی مرتبط با این آسیب کاری دشوار و سخت بوده است؛ با این حال این پژوهش با استفاده از داده‌های اسنادی قابل دسترس و منابع قدیم و جدید مربوط به هر سه دوره صورت گرفته و با رویکردی توصیفی-تحلیلی سعی در تشریح و روشن نمودن این پدیده در این دوره‌های تاریخی دارد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

A study of Tehran women's suicides in the three historical periods of the Qajar dynasty (from the Nasseri era to the end of the Qajar dynasty), Reza Shah Pahlavi, and Mohammad Reza Shah Pahlavi

نویسنده English

freshteh tabib
Department of History. Faculty of Literature and Humanities. Al-Zahra University. Tehran. Iran.
چکیده English

Suicide is a phenomenon that has existed among different societies since ancient times. It has been a popular and common religious tradition among some ethnic groups, such as the Buddhist sect, and it has been condemned and considered a grave sin among Christian and Muslim religious communities. Durkheim's theory on suicide is one of the most prominent sociological theories about it. He considers this phenomenon to be a social phenomenon and has explained and explained the type of suicide depending on the conditions of each society. The main question is what trend has this phenomenon had in three historical periods from a quantitative and qualitative perspective? The aim is to recognize the changes in this phenomenon and its importance in preventing and controlling it in society based on a historical study of the trend of this phenomenon. Access to comprehensive and transparent sources about this harm in three historical periods of Iran has been a difficult and difficult task, considering the traditional and customary norms related to this harm; However, this research was conducted using available documentary data and old and new sources related to all three periods, and with a descriptive-analytical approach, it attempts to explain and clarify this phenomenon in these historical periods.

کلیدواژه‌ها English

Qajar
Pahlavi
suicide
injury
women
  • آماری درباره زنان ایران، دانشگاه تهران: دانشکده ادبیات و موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، قسمت مطالعات دموگرافیک به مناسبت نمایشگاه بین المللی زنان تهران، 1339.

    -ابهری، مجید، علل و عوامل بروز آسیبهای اجتماعی و راهکارهای مقابله باآن، چاپ اول، تهران، نشر پشوتن، 1380.

    -افتخاری، مالک و دیگران، گزارش جهانی خشونت و سلامت، چاپ اول، ژنو، نشر تندیس، 1386.

    -پوریوسفی، حمید، بررسی میزان ، علل و انگیزه های خودکشی در ایران  وجهان، فصلنامه علوم اجتماعی دانشگاه آزاد،شماره 5، صفحات 84-69 ، 1384.

    حاتمی و همکاران، کتاب جامع بهداشت عمومی،جلد 3، چاپ دوم، تهران، انتشارات ارجمند، 1387.

    خادمی، علی؛ مرادی، سعدالله؛ سلیمانی، قاسم، پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، شماره 35، صفحات 80-87 ، 1383.

    خسروی، خسرو، خودکشی در ایران، منبع مسائل ایران ، شماره11، صفحات 615-547 ، 1342.

    -دومین سالنامه احصاییه شهر تهران از سنه 1304 تا 1308 شمسی،  بلدیه طهران، سرویس معارف احصاییه و نشریات مطبعه طهران، 1310.

    حکیم الهی، هدایت الله، شهر نو؛ بامن به شهر نو بیایید، ج 1، چ پنجم، بی جا، بی نا، 1327.

    دورکیم، امیل، خودکشی، مترجم: نادر سالارزاده امیری، چ اول، تهران، انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی، 1378.

    رابینگتن، ارل؛ واینبرگ، مارتین، ترجمه: صدیق سروستانی، رحمت الله، رویکردهای نظری هفتگانه در بررسی مسائل اجتماعی، چاپ پنجم، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1390.

    -ریاضی،سید ابوالحسن و نجفیان، بانودخت، مقایسه عوامل موثر فرهنگی- اجتماعی و روانشناختی در خودکشی زنان ایران  و تاجیکستان، فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران، دوره8، شماره4، صفحات 167-143، 1394.

    -ستوده، هدایت الله، آسیب شناسی اجتماعی (جامعه شناسی انحرافات)، چاپ اول، تهران: انتشارات آوای نور، 1400.

    -سالنامه آماری(1346)، فصل 28؛ سالنامه آماری(1348)، فصل11؛ سالنامه آماری(1351)، فصل11؛ سالنامه آماری(1357)، فصل11، سازمان آمار ایران.

    سالنامه آماری 1351 کشور، سازمان برنامه و بودجه، شماره مسلسل 342، مرکز آمار ایران، 1352.

    شریفی ساعی، محمد حسین، تفاوت های جنسیتی و خودکشی  و همسرکشی در عصر قاجار،پژوهشنامه مددکاری اجتماعی، سال هشتم، شماره 29،صفحات 152-101 ، 1400.

    شهری(شعرباف)، جعفر، تاریخ اجتماعی تهران در قرن سیزدهم زندگی  و کسب  وکار ،جلد 6،چاپ دوم، تهران، موسسه خدمات فرهنگی رسا، 1369.

    -شیخ رضایی، انسیه و آذری، شهلا، اسناد بازخوانی شده گزارش­های نظمیه از محلات تهران، راپورت  وقایع مختلفه محلات دارالخلافه(1305-1303)، 2 جلد، چاپ اول، سازمان اسناد ملی ایران پژوهشکده اسناد، 1377.

    طبیب، فرشته، صفویه و رواج مفاسد اجتماعی  و اخلاقی در جامعه، فصلنامه تاریخ پژوهی(انجمن علمی گروه تاریخ دانشگاه فردوسی مشهد)، شماره 65، صفحات 195-124 ، 1394.

    فصیحی، سیمین؛ فرزی، فریده، مسئله تریاک در جامعه عصر رضاشاه ، پدیده اعتیاد و آثار سوء اجتماعی آن و راهکارهای دولت در مقابله به آن، مجله تاریخ اسلام و ایران، سال بیست و پنجم، شماره25، صفحات 170-137 ، 1394.

    قائمی، علی، آسیب­ها و عوارض اجتماعی ، ریشه یابی،پیشگیری و درمان، چاپ دوم، تهران، انتشارات امیری، 1366.

    کوهی کرمانی، .ح، تاریخ تریاک  و تریاکی در ایران، چاپ اول، تهران، انتشارات روزنامه نسیم صبا، کتابفروشی محمد علی  علمی، 1324.

    -میثمی، علیرضا، خودکشی در ایران، دانشکده پزشکی دانشگاه تهران(پایان نامه)، 1343.

    نصرتی نژاد، فرهاد، خودکشی پژوهشی بی بدیل، کتاب ماه علوم اجتماعی، شماره 84، صفحات 63-61 ، 1383

    • MAZIYAR GHIABI,drugs politics, Cambridge university, press first published 2019, Cambridge university, press first published 2019, Cambridge University Press, DOI10.1017/9781108567084  
    • -Headley.l.A(2016), suicide in Asia and  the near east, university of california press, IBN 9780520369627,Retrieve

    - اسناد:

    سازمان اسناد کتابخانه ملی ایران(ساکما)

    سایت دنیای زنان در عصر قاجار

     

    روزنامه­ ها: 

    کیهان: 1340،1341،1343، 1344

    اطلاعات: 1342، 2535،2536

    آیندۀ ایران: 1311

    آیندگان: 1350

    آفتاب شرق: 1350

    بلدیۀ طهران: 1309، 1310

    سایت دنیای زنان در عصر قاجار