دوفصلنامه علمی مطالعات و پژوهش های سندشناسی

دوفصلنامه علمی مطالعات و پژوهش های سندشناسی

میرزا حسین خان کسمائی و پیوستنش به نهضت جنگل بر پایه اسناد وزارت خارجه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
no
چکیده
پیوستن و فعالیت در نهضت جنگل آخرین مرحله از زندگانی سیاسی میرزا حسین خان کسمائی بود. میرزا حسین خان کسمائی که یکی از پیشگامان فعالیت‌های مشروطه‌خواهی در گیلان بود. از همان ابتدا به صف مشروطه‌خواهان پیوست. وی نقش مهمی در انقلاب گیلان و فتح دارالحکومه رشت داشت. پس از جریان اولتیماتوم روس‌ها مجبور به ترک گیلان و مهاجرت به فرانسه شد. منابع تاریخی آنجا که به وقایع نهضت جنگل می‌پردازند از میرزا حسین خان کسمائی به منزله یکی از همراهان میرزا کوچک خان یاد کرده‌اند. هدف نوشتار حاضر این است که با بررسی اسناد و مدارک آرشیوی و با روش تاریخی زمان دقیق حضور میرزا حسین خان کسمائی و پیوستنش به نهضت جنگل را مشخص کند. نتایج به دست آمده نشان می‌دهد که بر خلاف اذعان برخی از منابع میرزا حسین خان از همان اوان نهضت جنگل به این جنبش پیوسته و در کنار میرزا کوچک خان حضور داشته است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Mirza Hossein Khan Kasmai's Affiliation with the Jungle Movement: A Study Based on Documents from the Ministry of Foreign Affairs

نویسنده English

babak ruoholamini
no
چکیده English

Joining and participating in the Jungle Movement was the final stage of Mirza Hossein Khan Kasmaei's political life. Mirza Hossein Khan Kasmaei, one of the pioneers of constitutionalist activities in Gilan, joined the ranks of constitutionalists from the very beginning. He played a significant role in the Gilan Revolution and the capture of the Rasht Governorate. Following the Russian Ultimatum, he was forced to leave Gilan and emigrate to France. Historical sources that address the events of the Jungle Movement refer to Mirza Hossein Khan Kasmaei as one of Mirza Kouchek Khan's companions. The present article aims to determine the exact time of Mirza Hossein Khan Kasmaei's presence and his joining of the Jungle Movement by examining archival documents and evidence through historical methodology. The obtained results indicate that, contrary to the assertions of some sources, Mirza Hossein Khan had joined this movement from its early days and was present alongside Mirza Kouchek Khan.

کلیدواژه‌ها English

Mirza Hussain Khan Kasmai
Jungle Movement
Documents
Ministry of Foreign Affairs documents
Mirza Kuchak Khan
·         اسکویی، مهرداد، گیلان به روایت کارت پستال‌های تاریخی، رشت، فرهنگ ایلیا، 1392.
·         افشار, ایرج. اوراق تازه یاب مشروطیت مربوط به سال های 132-1330هق. تهران: جاویدان, 1359.
·         جودت، حسین یادبود انقلاب گیلان و تاریخچه جمعیت فرهنگ رشت، بی جا، بی تا.
·         رسول زاده، محمدامین، گزارش‌هایی از انقلاب مشروطیت ایران، ترجمه رحیم رئیس‌نیا، تهران، شیرازه، 1377.
·         روزنامه گیلان، سال اول، شماره 56، سه شنبه 28 رجب، 1329.
·         سازمان اسناد و کتابخانه ملی، عنوان سند، مشروطه خواهان، شماره بازیابی .460865
·         سرتیپ‌پور, جهانگیر. نام‌ها و نامدارهای گیلان. رشت: گیلکان, 1370.
·         شاکری, خسرو. میلاد زخم جنبش جنگل و جمهوری شوروی سوسیالیستی ایران. ترجمه شهرام خواجویان. تهران: اختران، 1386.
·         شایسته، فریدون، مجموعه مقالات نهضت جنگل: با رویکرد به زندگی‌نامه میرزاحسین‌خان کسمایی: به مناسبت یکصدمین سالگرد وفات وی، رشت، سپیدرود، 1400.
·         عظیمی، ناصر. تاریخ گیلان از ورود شاه عباس اول به گیلان تا پایان انقلاب جنگل. رشت: ایلیا، 1396.
·         ـــــــــــــــــــــ، روایتی نو از جنبش و انقلاب جنگل، تهران، ژرف، 1394.
·         ـــــــــــــــــــــ، روایتی از یک رابطه؛ رابطه‌ی حسین خان کسمایی و کوچک خان جنگلی، گیلوا، شماره 166، خرداد و تیر 1400.
·         فخرایی، ابراهیم. سردار جنگل. تهران: جاویدان، 1357.
·         ـــــــــــــــــــــ گیلان در جنبش مشروطیت، تهران. تهران: کتاب های جیبی با همکاری انتشارات فرانکلین، 1353.
·         ـــــــــــــــــــــــــ، گزیده ای از ادبیات گیلکی، رشت، طاعتی، 1358.
·         کسروی، احمد. تاریخ هیجده ساله آذربایجان بازمانده تاریخ مشروطه ایران. تهران: امیرکبیر، 2536.
·         کسمایی، ابوالقاسم. خاطرات ابوالقاسم کسمائی. به کوشش ایرج افشار. تهران: قطره، 1385.
·         کسمایی، احمد، یادداشت‌های احمد کسمایی از نهضت جنگل، گردآوری، تصحیح و تحشیه منوچهر هدایتی خوشکلام، رشت، کتیبه گیل،1382، ص 41.
·         کشاورز، فتح الله، نهضت جنگل اسناد محرمانه و گزارش ها، تهران، سازمان اسناد ملی ایران، 1371، ص 11، 12.
·         ملک‌زاده، مهدی. تاریخ انقلاب مشروطیت ایران. چاپ سوم. تهران: علمی، 1371.
·         مهرنوش، صادق، تاریخ جنگل، به کوشش محمد کلهر، تهران، شیرازه کتاب، 1398.
·         میرزانژاد موحد، هادی، روزنامه جنگل سال 1 تا 4 (20 خرداد 1296 - 4 مرداد 1299)، رشت، ایلیا، 1396.
·         نوایی، عبدالحسین، فتح تهران گوشه ای از مشروطیت ایران، تهران، بابک، 2536.
·         وزارت امور خارجه، شماره بازیابی سند: سال 1324، کارتن 9، پرونده 6، سریال 169
·         وزارت امور خارجه، شماره بازیابی سند: سال 1325، کارتن 9، پرونده 3، سریال 9
·         وزارت امور خارجه، شماره بازیابی سند: سال 1330، کارتن 24، پرونده 4، سریال 236.
·         وزارت امور خارجه، شماره بازیابی سند: سال 1333، کارتن 9، پرونده 3، سریال 9
·         وزارت امور خارجه، شماره بازیابی سند: سال 1333، کارتن 42، پرونده 89، سریال 44.1. 44
·         وزارت امور خارجه، شماره بازیابی سند: سال 1333، کارتن 42، پرونده 89، سریال 46
·         وزارت امور خارجه، شماره بازیابی سند: سال 1333، کارتن 42، پرونده 89، سریال 42
·         وزارت امور خارجه، شماره بازیابی سند: سال 1333، کارتن 42، پرونده 89، سریال 44
·         وزارت امور خارجه، شماره بازیابی سند: سال 1333، کارتن 42، پرونده 89، سریال 49
·         وزارت امور خارجه، شماره بازیابی سند: سال 1333، کارتن 42، پرونده 89، سریال 47
·         وزارت امور خارجه، شماره بازیابی سند: سال 1333، کارتن 42، پرونده 89، سریال 43
·         وزارت امور خارجه، شماره بازیابی سند: سال 1333، کارتن 42، پرونده 89، سریال 48
·         وزارت امور خارجه، شماره بازیابی سند: سال 1333، کارتن 42، پرونده 89، سریال 50
·         وزارت امور خارجه، شماره بازیابی سند: سال 1333، کارتن 42، پرونده 89 سریال 49، 1.
·        یوسفدهی، هومن، گاه شمار نهضت جنگل، رشت، ایلیا، 1393.