دوفصلنامه علمی مطالعات و پژوهش های سندشناسی

دوفصلنامه علمی مطالعات و پژوهش های سندشناسی

بازخوانی و بررسی محتوایی دو طغری عقد نامه نفیس از شمال خراسان در دوره قاجار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشکده علوم انسانی ،گروه تاریخ ، واحد بجنورد ،دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد ،ایران
2 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بجنورد،بجنورد،ایران
چکیده
در بررسی اسناد تاریخی ایران موضوع عقدنامه های ازدواج جایگاه ویژه ای دارند. دو قباله ای که در این مقاله مورد بررسی قرار گرفته اند از نوع تک برگی و متعلق به مناطق شهری در شمال خراسان بوده و از نظر تاریخی در دوره قاجاریه و طی سال های 1208 و 1233ه.ق تنظیم شده اند. در این پژوهش، نخست متن عقدنامه ها به دقت مورد بازخوانی قرار گرفته،سپس ترکیب و ساختار هریک از اسناد مشخص و اطلاعات مختلف اقتصادی ، حقوقی ، فرهنگی و ... مندرج در این عقدنامه ها استخراج،طبقه بندی و در قالب چند جدول ارایه گردیده است.
هدف: این مقاله به بررسی شکلی و محتوایی این دو عقدنامه ،که شخصی و منحصر به فرد می باشند، می پردازد تا نکات ارزشمند مندرج در لابلای این اسناد را استخراج و در اختیار پژوهشگران قرار دهد.
روش پژوهش:.روش پژوهش در این مقاله توصیفی می باشد .بدین گونه که ابتدا اخذ اسناد نکاح و نسخه برداری از عقدنامه ها مورد توجه قرار می گیرد . سپس، موضوع مورد بحث توصیف و در نهایت، ابعاد و زوایای مختلف عقدنامه ها تبیین می گردد . شیوه گردآوری اطلاعات، کتابخانه ای و اسنادی بوده است .
یافته های پژوهش : مقایسه تطبیقی این دو عقدنامه و توجه به نقش سیاسی و اقتصادی ایلات و عناصر ترک و کرد در شمال خراسان در اوایل قاجاریه،می تواند در شناخت تاریخ حکومت محلی شمال خراسان در دوره قاجاریه موثر باشد .بررسی این دو سند نشان می دهد که؛ برقراری ازدواج بین قبیله ای با اهداف سیاسی یکی از شیوه هایی بوده که منجر به همزیستی مسالمت آمیز میان اقوام ترک مقیم و اکراد مهاجر به شمال خراسان شده و در شکل گیری حکومت محلی ایل شادلو در بجنورد نقش برجسته ای داشته است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Reading and Content Analysis of Two Exquisite Marriage Contracts from Northern Khorasan in the Qajar Period

نویسندگان English

omid Sepehri rad 1
Hossain Asghary 2
1 Faculty of Humanities, Department of History, Bojnourd Branch, Islamic Azad University, Bojnourd, Iran
2 Department of Persian Language and Literature, Faculty of Humanities, Islamic Azad University, Bojnourd Branch, Bojnourd, Iran
چکیده English

In the study of historical documents of Iran, the subject of marriage contracts has a special place. The two contracts that have been studied in this article are of the single-page type and belong to urban areas in northern Khorasan and were historically compiled during the Qajar period and during the years 1208 and 1233 AH. In this study, first the text of the contracts has been carefully reread, then the composition and structure of each specific document and various economic, legal, cultural, etc. information contained in these contracts have been extracted, classified and presented in the form of several tables.
Objective: This article examines the form and content of these two contracts, which are personal and unique, in order to extract the valuable points contained in these documents and provide them to researchers.
Research method: The research method in this article is descriptive. In this way, first, obtaining marriage documents and copying the contracts is considered. Then, the subject under discussion is described and finally, the different dimensions and angles of the marriage contracts are explained. The method of collecting information was library and documentary.
Research findings: Comparative comparison of these two marriage contracts and attention to the political and economic role of the tribes and elements of Turks and Kurds in northern Khorasan in the early Qajar period can be effective in understanding the history of the local government of northern Khorasan in the Qajar period. The study of these two documents shows that; inter-tribal marriage with political goals was one of the methods that led to peaceful coexistence between the resident Turks and the immigrant Kurds in northern Khorasan and played a prominent role in the formation of the local government of the Shadlu tribe in Bojnourd.

کلیدواژه‌ها English

Marriage Contract
Qajar
Shadlu
Ramzanlu
Graili
Northern Khorasan
          اختری، محمدعلی،«قباله و قباله2نویسی در ایران»،ماهنامه کانون، شماره 4، سال چهل و یکم، دوره دوم، ص81، تهران، بهمن و اسفند، 1376 .
          جواهری،مریم، پژوهشی در عقدنامه‌های ازدواج دوره قاجار، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی ، 1395.
          رحمتی ،علی،بررسی و شناخت ایلات و طوایف  تات، ترک، ترکمن و متفرقه در خراسان شمالی، ج1،بجنورد، انتشارات بیژن یورد ، 1396.
          رحیمی،سوسن،«مهر در قباله‌های ازدواج دوره قاجار»،کتاب ماه هنر، ش71، پیاپی72، ص 88، مرداد و شهریور1383 .
          رضایی،امید، درآمدی بر اسناد شرعی دوره قاجار، تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۳۹۰.
          رضایی،بهناز، «مهرنامه‌ای از سده سیزدهم ه.ق»، پیام بهارستان، د2، س2، ش 7، ص79، بهار 1389 .
          سپهری،امید، «میراث دیروز، هویت امروز »،کتاب ماه تاریخ و جغرافیا، شماره 86و87، ص 145،آذر و دی ماه1383.
          طیباتی، حسین، «سیری در قباله‌های  ازدواج» هنر و مردم، شماره 142-141. سال دوازدهم، ص 73-66  اردیبهشت و خرداد1353. و نیز طیباتی،حسین،  «سیری در قباله های ازدواج ( 2 ) »، هنر و مردم، شماره143، سال دوازدهم ،ص 54-60. مرداد 1353 .
          عبدلی آشتیانی، اسدالله و نورائی آشتیانی،محمدعلی، «عقدنامه آقا شیخ زینالعابدین آشتیانی فرزند آخوند ملاجعفر و آسیه خانم فرزند آخوند ملاحسن»، پیام بهارستان، ش7،دوره 2، س2، ص839، بهار 1389.
          فراستی، رضا.«پژوهشی در قباله‌های ازدواج در دوره قاجار»، مجموعه مقالات نخستین همایش ملی ایران شناسی: 120 .
          هوشیار، مهران و سعیدزاده، سلیمان، «کاوشی در عقدنامه‌های عهد قاجار»،رهپویه هنر، پیش شماره هشتم،  دوره دوم، ص52، تابستان 1387.